Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo chiếm hơn 60% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu và ranh giới giữa phần mềm, phần cứng, năng lượng cùng công nghệ sinh học ngày càng mờ nhạt, danh sách năm nay cho thấy năm chuyển dịch cấu trúc then chốt đang diễn ra:
1. Hình thành lớp hạ tầng hỗ trợ “nền kinh tế đại lý” (Agent Economy)
Trước đây, vốn đầu tư chủ yếu đổ vào các ứng dụng AI lớp trên như chatbot hay công cụ hỗ trợ dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn. Nay dòng tiền đang dịch chuyển mạnh sang việc xây dựng hạ tầng nền tảng cho nền kinh tế đại lý, nơi các AI agents có thể tự động thực hiện công việc phức tạp.
Cụ thể, các công ty được ghi nhận đang phát triển các giải pháp như: xác thực danh tính và thanh toán cho AI agents, hệ thống thanh toán dịch vụ tự động, điều phối GPU ở quy mô lớn, cùng các mô hình thế giới (world models) giúp AI có thể mô phỏng môi trường thực để tự học hỏi và ra quyết định tốt hơn.
Hàm ý cho Việt Nam: Cơ hội không chỉ nằm ở việc xây dựng ứng dụng AI. Các doanh nghiệp và startup cần quan tâm nhiều hơn đến hạ tầng Enterprise AI, quản trị dữ liệu nội bộ và các giải pháp hỗ trợ vận hành AI agents ở quy mô tổ chức.
2. Hội tụ giữa năng lượng và năng lực điện toán
Nhu cầu tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2030 do sự bùng nổ của phần cứng AI. Không có một giải pháp năng lượng đơn lẻ nào đủ để đáp ứng. Thay vào đó, các công ty tiên phong đang phát triển hệ sinh thái năng lượng đa dạng, bao gồm: phản ứng tổng hợp hạt nhân quy mô nhỏ, địa nhiệt từ đá siêu nóng dưới lòng đất, máy biến áp lai thông minh, điện mặt trời từ không gian và các công nghệ lưu trữ năng lượng mới.
Hàm ý cho Việt Nam: Các startup hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và công nghệ khí hậu có lợi thế chiến lược nếu biết kết nối với nhu cầu điện năng ngày càng lớn của trung tâm dữ liệu AI trong tương lai.
3. Các cụm công nghệ chuyên sâu (Deep Tech Clusters) đang định hình tương lai
Dòng vốn đang tập trung mạnh vào một số cụm công nghệ then chốt:
- AI vật lý và robot: Thu hút 26 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm năm 2025 (tăng mạnh so với 4,2 tỷ USD năm 2019). Nhiều công ty đang phát triển robot hình người và các mô hình nền tảng (foundation models) cho thao tác vật lý trong thế giới thực.
- Kinh tế sinh học (Bioeconomy): Ứng dụng công nghệ lên men và sinh học tổng hợp để sản xuất thực phẩm, vật liệu và hóa chất, dần thay thế một phần nông nghiệp truyền thống và công nghiệp hóa dầu.
- Y tế và sức khỏe: AI hỗ trợ phát hiện sớm ung thư, nghiên cứu thuốc đặc trị cho các bệnh lý tuổi tác và cải thiện kết quả điều trị lâm sàng.
Ngoài ra là các lĩnh vực vật liệu tiên tiến, chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, công nghệ vũ trụ (khai thác tài nguyên mặt trăng, truyền tải năng lượng từ không gian) và điện toán lượng tử đang chuyển sang giai đoạn xây dựng hạ tầng thương mại.
4. Công nghệ lõi lan tỏa toàn cầu, không còn tập trung tại Thung lũng Silicon
Deep tech đang lan rộng ra nhiều khu vực. Ấn Độ có 9 công ty được chọn, chủ yếu trong lĩnh vực vũ trụ và công nghệ chuyên sâu. Các startup deep tech của Ấn Độ đã thu hút 1,6 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm năm 2025, tăng 78% so với năm 2023. Hàn Quốc có 5 đại diện mạnh về AI và điện toán lượng tử. Một số thị trường mới nổi khác cũng ghi nhận những giải pháp AI giải quyết bài toán đặc thù của khu vực.
Hàm ý cho Việt Nam: Các quốc gia đang phát triển hoàn toàn có thể xây dựng được những công ty công nghệ lõi mang tính toàn cầu. Việc ứng dụng công nghệ chuyên sâu vào chuỗi cung ứng nông nghiệp, truy xuất nguồn gốc hay chuyển đổi số các ngành công nghiệp truyền thống là hướng đi thực tế và có tiềm năng cao.
5. Hai chân dung nhà sáng lập đặc trưng trong kỷ nguyên deep tech
Sự thành công của nhiều dự án trong nhóm năm nay thường gắn liền với hai nhóm nhà sáng lập chính:
- Nhà khoa học – nhà sáng lập: Những người có nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu trong phòng thí nghiệm trước khi đưa công nghệ ra thương mại hóa.
- Nhà xây dựng hạ tầng nối tiếp: Những người đã thành công ở các lớp công nghệ cơ bản trước đó, thoái vốn và đang dùng kinh nghiệm, nguồn lực để giải quyết các bài toán hệ thống lớn hơn.
Tóm lại
Danh sách Technology Pioneers 2026 cho thấy đổi mới sáng tạo ở giai đoạn hiện nay đòi hỏi tư duy hệ thống và khả năng xây dựng hạ tầng hơn là chỉ dựa vào ý tưởng phần mềm đơn lẻ. Việc biến các đột phá công nghệ thành giá trị thực tiễn ở quy mô lớn đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ, chia sẻ rủi ro và xây dựng hệ sinh thái xung quanh chuỗi cung ứng bán dẫn, phần cứng và năng lượng.
Để chuyển hóa các đột phá công nghệ thành giá trị thực tiễn ở quy mô lớn, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên để chia sẻ rủi ro, kết hợp năng lực và xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ. Đây là thông điệp quan trọng mà WEF muốn gửi gắm trước thềm Hội nghị thường niên lần thứ 15 của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) còn được gọi là “Diễn đàn Davos mùa Hè” sẽ được tổ chức từ ngày 23-25/6/2026 tại Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Đông Bắc Trung Quốc.
Đối với Việt Nam, việc kết nối chặt chẽ giữa chính sách (Nghị quyết 57-NQ/TW), hạ tầng số, năng lượng và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp sẽ là yếu tố then chốt để tham gia chủ động vào xu hướng này.
—
Tổng quan về Technology Pioneers 2026
Vào ngày 10 tháng 6 năm 2026, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã chính thức công bố danh sách 100 công ty thuộc nhóm Technology Pioneers (Những nhà tiên phong công nghệ) năm 2026. Đây là các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu đến từ 23 quốc gia, được vinh danh vì những công nghệ đột phá có tiềm năng chuyển đổi các ngành công nghiệp và giải quyết các thách thức toàn cầu.
Vì danh sách đầy đủ bao gồm 100 tổ chức, dưới đây là thông tin tổng hợp về các xu hướng chính và một số đại diện tiêu biểu nhất được xướng tên trong năm nay.
Nhóm công ty năm 2026 đặc biệt nổi bật với việc xây dựng cơ sở hạ tầng vật lý và phần mềm cần thiết để vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tự trị ở quy mô lớn. Bên cạnh đó, danh sách cũng tập trung vào các công ty đang giải quyết nhu cầu ngày càng tăng của AI về năng lượng, điện toán và lưu trữ. Sự đa dạng về địa lý cũng là một điểm nhấn khi Ấn Độ đóng góp 9 công ty (chủ yếu trong lĩnh vực công nghệ sâu và không gian), trong khi Hàn Quốc có sự hiện diện mạnh mẽ nhất từ trước đến nay, bên cạnh các khu vực đang trỗi dậy như Trung Đông, Mỹ Latinh và Đông Nam Á.
Các lĩnh vực công nghệ trọng tâm
-
Cơ sở hạ tầng AI và AI tự trị: Xác minh danh tính, thanh toán, bảo mật và tích hợp doanh nghiệp.
-
Điện toán lượng tử và năng lượng: Các giải pháp giải quyết bài toán năng lượng cho các trung tâm dữ liệu không gian và công nghiệp nặng.
-
Không gian vũ trụ (SpaceTech): Khai thác tài nguyên mặt trăng và công nghệ vệ tinh.
-
Công nghệ sinh học và y tế: Ứng dụng AI trong quy trình chăm sóc sức khỏe và robot phẫu thuật thần kinh.
-
Công nghệ khí hậu và sản xuất tiên tiến.
Một số đại diện tiêu biểu
Dựa trên công bố mới nhất và cơ sở dữ liệu từ cộng đồng đổi mới của WEF, dưới đây là một số công ty nổi bật trong danh sách năm nay:
-
Vesl AI (Hàn Quốc): Công ty cung cấp cơ sở hạ tầng AI, nổi bật với công nghệ điện toán chất lỏng (fluid computing) dựa trên nền tảng đám mây GPU.
-
Autonomize AI (Mỹ): Nền tảng trí tuệ doanh nghiệp được xây dựng chuyên biệt cho lĩnh vực y tế, giúp chuyển đổi và tự động hóa các quy trình chăm sóc sức khỏe.
-
Aikido Security (Bỉ): Nền tảng bảo mật dành cho các nhà phát triển phần mềm.
-
Aim Security (Israel): Giải pháp bảo mật dữ liệu và an ninh mạng.
-
Airbound (Ấn Độ): Công nghệ drone và logistics tự vận hành.
-
Agnikul Cosmos (Ấn Độ): Công ty công nghệ không gian chuyên thiết kế và chế tạo các phương tiện phóng vệ tinh.
-
Air Space Intelligence (Mỹ): Phát triển phần mềm và hệ thống điều hành không gian hàng không.
-
AI 71 (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất): Đơn vị phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn và giải pháp AI có chủ quyền.
-
AgriAku (Indonesia): Nền tảng công nghệ nông nghiệp (AgriTech) tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
-
Akselos (Thụy Sĩ): Công nghệ bản sao kỹ thuật số (digital twin) tiên tiến dành cho các cơ sở hạ tầng quy mô lớn.
Xem toàn bộ danh sách
Để tra cứu đầy đủ 100 công ty theo từng bộ lọc ngành nghề, quốc gia, vui lòng truy cập liên kết sau: Danh sách Technology Pioneers 2026