{"id":4549,"date":"2025-12-19T09:38:30","date_gmt":"2025-12-19T02:38:30","guid":{"rendered":"https:\/\/c4ir.vn\/?p=4549"},"modified":"2026-01-12T09:45:37","modified_gmt":"2026-01-12T02:45:37","slug":"davos-2026-va-nhung-thuat-ngu-moi-tai-dinh-hinh-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/davos-2026-va-nhung-thuat-ngu-moi-tai-dinh-hinh-the-gioi\/","title":{"rendered":"Davos 2026 va\u0300 nh\u01b0\u0303ng thu\u1eadt ng\u1eef m\u1edbi ta\u0301i \u0111i\u0323nh hi\u0300nh th\u00ea\u0301 gi\u01a1\u0301i"},"content":{"rendered":"<div class=\"fancybox\"><p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m then ch\u1ed1t s\u1ebd d\u1eabn d\u1eaft c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7, kinh t\u1ebf v\u00e0 nh\u00e2n l\u1ef1c.<\/p>\n<h2>Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i c\u00f4ng ngh\u1ec7: T\u1eeb r\u00e1c AI \u0111\u1ebfn k\u1ef7 nguy\u00ean l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed<\/h2>\n<p>Trong l\u00e0n s\u00f3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7, s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a gi\u1eefa gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c r\u1ee7i ro h\u1ec7 th\u1ed1ng ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 n\u00e9t qua c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>R\u00e1c AI (AI slop):<\/strong> T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 &#8220;th\u01b0 r\u00e1c&#8221; (spam), \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed9i dung ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p do AI t\u1ea1o ra h\u00e0ng lo\u1ea1t. D\u00f9 v\u00f4 h\u1ea1i v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c (nh\u01b0 \u1ea3nh ch\u1ebf), nh\u01b0ng v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, ch\u00fang l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m h\u1ec7 sinh th\u00e1i th\u00f4ng tin, th\u00fac \u0111\u1ea9y tin gi\u1ea3 v\u00e0 \u0111e d\u1ecda s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng s\u1ed1.<\/li>\n<li><strong>Kho\u1ea3ng c\u00e1ch electron (Electron gap):<\/strong> N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n \u0111ang tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;d\u1ea7u m\u1ecf m\u1edbi&#8221; trong cu\u1ed9c \u0111ua AI. S\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111i\u1ec7n gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c (\u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 M\u1ef9) t\u1ea1o ra m\u1ed9t r\u00e0o c\u1ea3n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. Qu\u1ed1c gia n\u00e0o thi\u1ebfu \u0111i\u1ec7n, qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u1ee5t h\u1eadu trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng AI.<\/li>\n<li><strong>AI bao tr\u00f9m (Inclusive AI):<\/strong> AI kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n c\u1ee7a thi\u1ec3u s\u1ed1. Kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y nh\u1ea5n m\u1ea1nh vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng trong ti\u1ebfp c\u1eadn h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u00e0 ph\u1ea3i t\u00edch h\u1ee3p t\u00ednh c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay t\u1eeb kh\u00e2u thi\u1ebft k\u1ebf (AI-by-design).<\/li>\n<li><strong>N\u1ec1n kinh t\u1ebf l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (Quantum economy):<\/strong> M\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng \u0111ang \u0111\u1ebfn g\u1ea7n v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb d\u1ef1 ki\u1ebfn \u0111\u1ea1t 2.000 t\u1ef7 USD v\u00e0o n\u0103m 2035. Tr\u1ecdng t\u00e2m n\u1eb1m \u1edf ba tr\u1ee5 c\u1ed9t: M\u00e1y t\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a), C\u1ea3m bi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (\u0111o l\u01b0\u1eddng ch\u00ednh x\u00e1c) v\u00e0 Truy\u1ec1n th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (b\u1ea3o m\u1eadt tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i).<\/li>\n<li><strong>C\u00f4ng ngh\u1ec7 gi\u00e1m s\u00e1t (Suptech):<\/strong> Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng AI v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh theo d\u00f5i r\u1ee7i ro h\u1ec7 th\u1ed1ng, ch\u1ed1ng gian l\u1eadn v\u00e0 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 s\u1ed1 h\u00f3a c\u1ee7a th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Kinh t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb: S\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a t\u00ednh ki\u00ean t\u00e2m<\/h2>\n<p>Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang chuy\u1ec3n d\u1ecbch t\u1eeb t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1 sang t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 linh ho\u1ea1t:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>T\u0103ng tr\u01b0\u1edfng xanh (Green growth):<\/strong> Kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 kh\u1ea9u hi\u1ec7u m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed7 m\u00e1y kinh t\u1ebf tr\u1ecb gi\u00e1 h\u01a1n 5.000 t\u1ef7 USD\/n\u0103m. C\u00e1c doanh nghi\u1ec7p ti\u00ean phong trong chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i xanh \u0111ang ch\u1ee9ng minh kh\u1ea3 n\u0103ng v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i v\u1ec1 c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1ed1 t\u00e0i ch\u00ednh so v\u1edbi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i.<\/li>\n<li><strong>Ch\u1ee7 ngh\u0129a ti\u1ec3u \u0111a ph\u01b0\u01a1ng (Minilateralism):<\/strong> Thay v\u00ec c\u00e1c li\u00ean minh \u0111a qu\u1ed1c gia c\u1ed3ng k\u1ec1nh, c\u00e1c nh\u00f3m nh\u1ecf qu\u1ed1c gia \u0111ang \u01b0u ti\u00ean h\u1ee3p t\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau h\u1eb9p. M\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y mang l\u1ea1i s\u1ef1 linh ho\u1ea1t v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c thi cao h\u01a1n trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111a c\u1ef1c.<\/li>\n<li><strong>Kinh t\u1ebf h\u1ecdc ki\u00ean t\u00e2m (Resilience economics):<\/strong> Trong k\u1ef7 nguy\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00fa s\u1ed1c (d\u1ecbch b\u1ec7nh, xung \u0111\u1ed9t, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu), kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n d\u1ef1 ph\u00f2ng m\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft cho m\u1ecdi chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng b\u1ec1n v\u1eefng.<\/li>\n<li><strong>Bong b\u00f3ng ba (Triple bubble):<\/strong> M\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng r\u1ee7i ro t\u1eeb ba th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng: C\u01a1n s\u1ed1t AI, s\u1ef1 b\u1ea5t \u1ed5n c\u1ee7a ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n t\u1eed v\u00e0 n\u1ee3 c\u00f4ng to\u00e0n c\u1ea7u (v\u01b0\u1ee3t ng\u01b0\u1ee1ng 100.000 t\u1ef7 USD). S\u1ef1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1eaft x\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o theo hi\u1ec7u \u1ee9ng domino to\u00e0n c\u1ea7u.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Nh\u00e2n t\u1ed1 con ng\u01b0\u1eddi: L\u1ee3i th\u1ebf trong k\u1ef7 nguy\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a<\/h2>\n<p>Gi\u1eefa n\u1ed7i lo v\u1ec1 s\u1ef1 thay th\u1ebf, gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed9c b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a:<\/p>\n<p><strong>L\u1ee3i th\u1ebf con ng\u01b0\u1eddi (Human advantage):<\/strong> Khi AI \u0111\u1ea3m nh\u1eadn c\u00e1c t\u00e1c v\u1ee5 logic v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng nh\u01b0 s\u00e1ng t\u1ea1o, th\u1ea5u c\u1ea3m v\u00e0 t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ea3i nghi\u1ec7m th\u1ef1c t\u1ebf tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;v\u0169 kh\u00ed&#8221; s\u1eafc b\u00e9n nh\u1ea5t. Nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 13% x\u00e1c su\u1ea5t b\u1ecb AI thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><strong>Th\u1ea3m h\u1ecda vi\u1ec7c l\u00e0m (Jobageddon):<\/strong> Thu\u1eadt ng\u1eef m\u00f4 t\u1ea3 n\u1ed7i s\u1ee3 m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m h\u00e0ng lo\u1ea1t. Tuy nhi\u00ean, d\u1eef li\u1ec7u th\u1ef1c t\u1ebf cho th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ee9c tranh chuy\u1ec3n d\u1ecbch: 92 tri\u1ec7u vi\u1ec7c l\u00e0m c\u0169 bi\u1ebfn m\u1ea5t nh\u01b0ng 170 tri\u1ec7u vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1edbi s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m 2030. Th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn nh\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u1ebfu vi\u1ec7c, m\u00e0 l\u00e0 thi\u1ebfu h\u1ee5t k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1edbi th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi.<\/p>\n<h2>&#8216;Tinh th\u00e2\u0300n \u0111\u00f4\u0301i thoa\u0323i&#8217; va\u0300 ha\u0300nh \u0111\u00f4\u0323ng cu\u0309a chu\u0301ng ta<\/h2>\n<p><strong>Davos 2026<\/strong> kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n \u0111\u00e0n h\u1ecdc thu\u1eadt hay n\u01a1i ph\u00f4 di\u1ec5n c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef m\u01a1\u0301i. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh &#8220;Bong b\u00f3ng ba&#8221; \u0111ang treo l\u01a1 l\u1eedng v\u00e0 &#8220;Kho\u1ea3ng c\u00e1ch electron&#8221; \u0111ang t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb, &#8220;Tinh th\u1ea7n \u0110\u1ed1i tho\u1ea1i&#8221; kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u1ee7y m\u1ecb. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u th\u1ef1c ti\u00ea\u0303n v\u00e0 c\u1ea5p thi\u00ea\u0301t.<\/p>\n<p>Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i tu mang ti\u0301nh h\u1ec7 th\u1ed1ng. Khi ranh gi\u1edbi gi\u1eefa th\u1ef1c v\u00e0 \u1ea3o b\u1ecb x\u00f3a nh\u00f2a b\u1edfi &#8220;R\u00e1c AI&#8221;, v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng lao \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi &#8220;Jobageddon&#8221;, vi\u1ec7c ng\u1ed3i l\u1ea1i v\u1edbi nhau kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00f2ng v\u1ec7 sinh t\u1ed3n. \u0110\u1ed1i tho\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u00e0o nh\u1eefng v\u1ebft n\u1ee9t c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn di\u1ec7n ranh gi\u1edbi gi\u1eefa s\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00e0 nh\u1eefng \u1ea3o \u1ea3nh bong b\u00f3ng.<\/p>\n<p>Trong k\u1ef7 nguy\u00ean m\u00e0 &#8220;l\u1ee3i th\u1ebf con ng\u01b0\u1eddi&#8221; l\u00e0 th\u00e0nh tr\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng, s\u1ef1 t\u1ec9nh t\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ef1c \u0111oan ch\u00ednh l\u00e0 chi\u1ebfc la b\u00e0n gi\u00fap ch\u00fang ta kh\u00f4ng b\u1ecb la\u0323c h\u01b0\u01a1\u0301ng va\u0300 nh\u1ea5n ch\u00ecm. T\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i quan s\u00e1t, m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng ai d\u00e1m \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee7 nh\u1eefng bi\u1ebfn s\u1ed1 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m then ch\u1ed1t s\u1ebd d\u1eabn d\u1eaft c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7, kinh t\u1ebf v\u00e0 nh\u00e2n l\u1ef1c. Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i c\u00f4ng ngh\u1ec7: T\u1eeb r\u00e1c AI \u0111\u1ebfn k\u1ef7 nguy\u00ean l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed Trong l\u00e0n s\u00f3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7, s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a gi\u1eefa gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c r\u1ee7i ro h\u1ec7 th\u1ed1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","td_post_video":[]},"categories":[106],"tags":[290,57],"class_list":["post-4549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-knowledge-hub","tag-davos-2026","tag-dien-dan-kinh-te-the-gioi-wef"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4549\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}