{"id":4784,"date":"2026-03-05T14:38:18","date_gmt":"2026-03-05T07:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/c4ir.vn\/?p=4784"},"modified":"2026-03-05T14:41:52","modified_gmt":"2026-03-05T07:41:52","slug":"phu-nu-la-dong-luc-doi-moi-trong-ky-nguyen-cach-mang-cong-nghiep-4-0","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/phu-nu-la-dong-luc-doi-moi-trong-ky-nguyen-cach-mang-cong-nghiep-4-0\/","title":{"rendered":"Ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ed5i m\u1edbi trong k\u1ef7 nguy\u00ean C\u00e1ch m\u1ea1ng C\u00f4ng nghi\u1ec7p 4.0"},"content":{"rendered":"<div class=\"fancybox\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh C\u00e1ch m\u1ea1ng C\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1ea7n th\u1ee9 t\u01b0 (4IR) n\u01a1i AI, Blockchain, IoT v\u00e0 Big Data \u0111ang t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ecdi gi\u00e1 tr\u1ecb, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f4ng ngh\u1ec7 nh\u00e2n v\u0103n v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng.<\/span><\/p>\n<h3><b>T\u1eeb th\u00edch \u1ee9ng \u0111\u1ebfn d\u1eabn d\u1eaft s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ph\u1ee5 n\u1eef to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u01b0\u1edbc chuy\u1ec3n m\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed: t\u1eeb vai tr\u00f2 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch \u1ee9ng sang vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft c\u00f4ng ngh\u1ec7. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ph\u00e1i n\u1eef mang l\u1ea1i g\u00f3c nh\u00ecn \u0111a chi\u1ec1u, gi\u00fap gia t\u0103ng t\u00ednh bao tr\u00f9m v\u00e0 gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c r\u1ee7i ro h\u1ec7 th\u1ed1ng trong ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ef9 thu\u1eadt.<\/span><\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t trong l\u0129nh v\u1ef1c Tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI), s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00e1c n\u1eef chuy\u00ean gia l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 ti\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn thu\u1eadt to\u00e1n (algorithmic bias) \u2014 t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh h\u1ecdc m\u00e1y h\u1ea5p th\u1ee5 s\u1ef1 thi\u00ean ki\u1ebfn t\u1eeb d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ea7u v\u00e0o, d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1ec1 gi\u1edbi t\u00ednh, ch\u1ee7ng t\u1ed9c ho\u1eb7c \u0111\u1ecba v\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tuy nhi\u00ean, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1edbi trong l\u0129nh v\u1ef1c STEM ( bao g\u1ed3m Science &#8211; Khoa h\u1ecdc, Technology &#8211; C\u00f4ng ngh\u1ec7, Engineering &#8211; K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 Mathematics &#8211; To\u00e1n h\u1ecdc) v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn. Theo <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00e1o c\u00e1o Kho\u1ea3ng c\u00e1ch Gi\u1edbi To\u00e0n c\u1ea7u 2025<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> c\u1ee7a Di\u1ec5n \u0111\u00e0n Kinh t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi (WEF) v\u00e0 UNESCO, ph\u1ee5 n\u1eef ch\u1ec9 chi\u1ebfm kho\u1ea3ng <\/span>28-33%<span style=\"font-weight: 400;\"> l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng STEM to\u00e0n c\u1ea7u. T\u1ef7 l\u1ec7 nh\u00e2n l\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u0129nh v\u1ef1c AI c\u00f2n th\u1ea5p h\u01a1n, ch\u1ec9 t\u1eeb 22 &#8211; 30%. Ri\u00eang trong m\u1ea3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 chuy\u00ean s\u00e2u, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u1eef gi\u1edbi ch\u1ec9 chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 10 &#8211; 15%.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vi\u1ec7c thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf, b\u1edfi c\u00e1c \u0111\u1ed9i ng\u0169 \u0111a d\u1ea1ng gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 mang l\u1ea1i hi\u1ec7u su\u1ea5t \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i h\u01a1n h\u1eb3n.<\/span><\/p>\n<h3><b>Nh\u1eefng g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t ti\u00eau bi\u1ec3u ki\u1ebfn t\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng lai<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">L\u1ecbch s\u1eed khoa h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mang \u0111\u1eadm d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef ki\u1ec7t xu\u1ea5t.<\/span><\/p>\n<h4><b>Marie Curie (1867 \u2013 1934): T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn v\u00e0 ti\u00ean phong<\/b><\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4791\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie.jpg\" alt=\"Marie Curie\" width=\"1017\" height=\"1293\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie.jpg 1017w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-236x300.jpg 236w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-805x1024.jpg 805w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-768x976.jpg 768w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-9x12.jpg 9w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-330x420.jpg 330w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-150x191.jpg 150w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-300x381.jpg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Marie-Curie-696x885.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1017px) 100vw, 1017px\" \/><\/p>\n<p>Marie Curie l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 nh\u00e0 h\u00f3a h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p g\u1ed1c Ba Lan, ch\u1ee7 nh\u00e2n c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u00ean phong v\u1ec1 ph\u00f3ng x\u1ea1. B\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Nobel, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean hai l\u1ea7n \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Nobel v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t gi\u00e0nh gi\u1ea3i Nobel \u1edf hai l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc kh\u00e1c nhau l\u00e0 V\u1eadt l\u00fd v\u00e0 H\u00f3a h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, Marie Curie \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i Nobel H\u00f3a h\u1ecdc n\u0103m 1911 nh\u1edd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 Poloni v\u00e0 Radi v\u00e0 ph\u00e1t minh ra k\u1ef9 thu\u1eadt gi\u00fap t\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng v\u1ecb ph\u00f3ng x\u1ea1, \u0111\u00f3ng g\u00f3p quan tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p x\u1ea1 tr\u1ecb c\u00e1c kh\u1ed1i u ung th\u01b0 ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Marie Curie l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ef1 hy sinh t\u1eadn hi\u1ebfn v\u00ec s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a tri th\u1ee9c.<\/span><\/p>\n<h4><b>Ada Lovelace (1815 \u2013 1852): Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 c\u1ee7a thu\u1eadt to\u00e1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean<\/b><\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4790\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace.jpg\" alt=\"Ada Lovelace\" width=\"957\" height=\"1239\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace.jpg 957w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-232x300.jpg 232w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-791x1024.jpg 791w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-768x994.jpg 768w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-9x12.jpg 9w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-324x420.jpg 324w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-150x194.jpg 150w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-300x388.jpg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ada-Lovelace-696x901.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 957px) 100vw, 957px\" \/><\/p>\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">Ada Lovelace l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n. B\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc m\u00e1y t\u00ednh trong th\u1ebf k\u1ef7 19.<\/p>\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">B\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong cho ph\u00e1i n\u1eef trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c STEM (Khoa h\u1ecdc, C\u00f4ng ngh\u1ec7, K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 To\u00e1n h\u1ecdc).<\/p>\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">L\u1ecbch s\u1eed c\u0169ng cho th\u1ea5y Ada Lovelace l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi \u0111\u1ea1i. <span style=\"font-weight: 400;\">B\u00e0 ti\u00ean \u0111o\u00e1n m\u00e1y t\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1ng t\u00e1c \u00e2m nh\u1ea1c ho\u1eb7c ph\u00e2n t\u00edch khoa h\u1ecdc ph\u1ee9c t\u1ea1p. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho to\u00e0n b\u1ed9 ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc m\u00e1y t\u00ednh ng\u00e0y nay. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Trong c\u00e1c ghi ch\u00fa (Notes) c\u1ee7a m\u00ecnh n\u0103m 1843, b\u00e0 \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t thu\u1eadt to\u00e1n \u0111\u1ec7 quy \u0111\u1ec3 t\u00ednh s\u1ed1 Bernoulli b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea5u tr\u00fac l\u01b0u tr\u1eef (Store) v\u00e0 x\u1eed l\u00fd (Mill), ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac m\u00e1y t\u00ednh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/span><\/p>\n<p>Ng\u00f4n ng\u1eef l\u1eadp tr\u00ecnh Ada \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng M\u1ef9 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t theo t\u00ean b\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh vai tr\u00f2 d\u1eabn d\u1eaft v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p to l\u1edbn c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 c\u1ed1ng hi\u1ebfn c\u1ee7a Lovelace \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef ti\u00ean phong hi\u1ebfm hoi trong l\u0129nh v\u1ef1c STEM v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0o khoa h\u1ecdc v\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch.<\/p>\n<h4><b>Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00ecnh (1927 \u2013 ): Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n l\u0129nh v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 Vi\u1ec7t Nam<\/b><\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4789\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/nguyen-thi-binh.jpeg\" alt=\"Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00ecnh\" width=\"612\" height=\"406\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/nguyen-thi-binh.jpeg 612w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/nguyen-thi-binh-300x199.jpeg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/nguyen-thi-binh-18x12.jpeg 18w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/nguyen-thi-binh-150x100.jpeg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 612px) 100vw, 612px\" \/><\/p>\n<p data-path-to-node=\"3\">B\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00ecnh (t\u00ean khai sinh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ch\u00e2u Sa, sinh ng\u00e0y 26\/5\/1927) kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao ki\u1ec7t xu\u1ea5t m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng r\u1ef1c r\u1ee1 cho &#8220;s\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1ec1m&#8221; c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf. Trong vai tr\u00f2 Tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u00e0m ph\u00e1n t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris (1969\u20131973), b\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1ea3n l\u0129nh ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafc b\u00e9n v\u00e0 t\u01b0 duy chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1y b\u00e9n, g\u00f3p ph\u1ea7n xoay chuy\u1ec3n c\u1ee5c di\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u00fd k\u1ebft Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Paris n\u0103m 1973.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"4\">Kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf vai tr\u00f2 m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed, b\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 h\u00ecnh m\u1eabu ti\u00ean phong cho n\u1eef gi\u1edbi trong c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ea5p cao, minh ch\u1ee9ng cho s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p ho\u00e0n h\u1ea3o gi\u1eefa tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n v\u0103n v\u00e0 ngh\u1ecb l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng. Di s\u1ea3n c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng b\u1ea5t t\u1eadn v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam trong nh\u1eefng th\u1eddi kh\u1eafc then ch\u1ed1t c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4792\" aria-describedby=\"caption-attachment-4792\" style=\"width: 1575px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4792 size-full\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh.jpg\" alt=\"Ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ed5i m\u1edbi trong k\u1ef7 nguy\u00ean C\u00e1ch m\u1ea1ng C\u00f4ng nghi\u1ec7p 4.0\" width=\"1575\" height=\"1055\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh.jpg 1575w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-300x201.jpg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-1024x686.jpg 1024w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-768x514.jpg 768w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-1536x1029.jpg 1536w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-18x12.jpg 18w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-627x420.jpg 627w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-150x100.jpg 150w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-696x466.jpg 696w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ky-hiep-dinh-1068x715.jpg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1575px) 100vw, 1575px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-4792\" class=\"wp-caption-text\">B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Ch\u00ednh ph\u1ee7 C\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e2m th\u1eddi C\u1ed9ng h\u00f2a mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00ecnh k\u00fd Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Paris v\u1ec1 ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh, l\u1eadp l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh \u1edf Vi\u1ec7t Nam, ng\u00e0y 27-1-1973, t\u1ea1i Trung t\u00e2m h\u1ed9i ngh\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf \u1edf Th\u1ee7 \u0111\u00f4 Paris (Ph\u00e1p) \u1ea2nh: T\u01b0 li\u1ec7u<\/figcaption><\/figure>\n<h4><b>Ginni Rometty (1957 \u2013 ): Ng\u01b0\u1eddi t\u00e1i \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh \u0111\u1ebf ch\u1ebf IBM<\/b><\/h4>\n<p>Ginni Rometty \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u1edbi vai tr\u00f2 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh (CEO) c\u1ee7a IBM t\u1eeb n\u0103m 2012 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2020. Trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i t\u00e1o b\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb l\u1ea1i IBM cho t\u01b0\u01a1ng lai, \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o c\u00e1c ph\u00e2n kh\u00fac gi\u00e1 tr\u1ecb cao c\u1ee7a th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng CNTT, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c n\u0103ng l\u1ef1c ch\u1ee7 ch\u1ed1t trong \u0111i\u1ec7n to\u00e1n \u0111\u00e1m m\u00e2y lai, b\u1ea3o m\u1eadt, \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4788\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty.jpg\" alt=\"Ginni Rometty\" width=\"2048\" height=\"1366\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty.jpg 2048w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-300x200.jpg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-768x512.jpg 768w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-18x12.jpg 18w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-630x420.jpg 630w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-150x100.jpg 150w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-696x464.jpg 696w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-1068x712.jpg 1068w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ginni-Rometty-1920x1281.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/p>\n<p>Ginni Rometty l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong vi\u1ec7c \u0111\u01b0a h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o Watson tho\u00e1t kh\u1ecfi ph\u1ea1m vi nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 \u1ee9ng d\u1ee5ng th\u1ef1c ti\u1ec5n trong nhi\u1ec1u ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ed1t l\u00f5i nh\u01b0 y t\u1ebf, t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00e0 kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng m\u00f4 h\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c k\u1ebft n\u1ed1i k\u1ef9 n\u0103ng s\u1ed1 v\u1edbi c\u01a1 h\u1ed9i ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p t\u1ea1i 28 qu\u1ed1c gia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ea1o ra kh\u00e1i ni\u1ec7m &#8220;New Collar jobs&#8221;, t\u1eadp trung v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ef1c t\u1ebf thay v\u00ec b\u1eb1ng c\u1ea5p truy\u1ec1n th\u1ed1ng. <\/span><\/p>\n<p>Th\u00f4ng qua h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c P-TECH do b\u00e0 kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, h\u00e0ng tri\u1ec7u h\u1ecdc sinh t\u1ea1i h\u01a1n 28 qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi l\u1ed9 tr\u00ecnh h\u1ecdc t\u1eadp k\u1ef9 n\u0103ng s\u1ed1 chuy\u00ean s\u00e2u, t\u1ea1o ra m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng d\u1ed3i d\u00e0o cho c\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao nh\u01b0 an ninh m\u1ea1ng v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u.<\/p>\n<h4><b>Fei-Fei Li (1976 \u2013 ): &#8220;M\u1eb9 \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u&#8221; c\u1ee7a k\u1ef7 nguy\u00ean AI hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/b><\/h4>\n<div class=\"user-query-container\">\n<div id=\"user-query-content-0\" class=\"query-content ng-star-inserted\" data-hveid=\"0\" data-ved=\"0CAAQ3ucQahcKEwja9aGN64eTAxUAAAAAHQAAAAAQOg\">\n<div class=\"query-text gds-body-l\" dir=\"ltr\" role=\"heading\" aria-level=\"2\">\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">Fei-Fei Li l\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201cm\u1eb9 \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u\u201d c\u1ee7a AI, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u1ed9t ph\u00e1 trong l\u0129nh v\u1ef1c th\u1ecb gi\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4787\" src=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li.jpg\" alt=\"Fei-Fei Li\" width=\"2000\" height=\"1028\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li.jpg 2000w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-300x154.jpg 300w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-1024x526.jpg 1024w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-768x395.jpg 768w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-1536x790.jpg 1536w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-18x9.jpg 18w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-817x420.jpg 817w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-150x77.jpg 150w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-696x358.jpg 696w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-1068x549.jpg 1068w, https:\/\/c4ir.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Fei-Fei-Li-1920x987.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 2000px) 100vw, 2000px\" \/><\/p>\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">D\u1ef1 \u00e1n ImageNet do b\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng trong vi\u1ec7c nh\u1eadn di\u1ec7n h\u00ecnh \u1ea3nh b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ea1o ra m\u1ed9t b\u1ed9 c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn, t\u1ea1o n\u1ec1n t\u1ea3ng cho ph\u00e9p m\u00e1y m\u00f3c nh\u1eadn di\u1ec7n, ph\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c, gi\u00fap hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh h\u1ecdc s\u00e2u v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c t\u00e1c v\u1ee5 nh\u01b0 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, nh\u1eadn di\u1ec7n khu\u00f4n m\u1eb7t, v\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i h\u00ecnh \u1ea3nh.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">C\u1ee5 th\u1ec3, v\u1edbi c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u v\u1edbi h\u01a1n 14 tri\u1ec7u h\u00ecnh \u1ea3nh g\u1eafn nh\u00e3n, d\u1ef1 \u00e1n ImageNet c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u1ef7 l\u1ec7 l\u1ed7i nh\u1eadn di\u1ec7n m\u00e1y t\u00ednh gi\u1ea3m c\u1ef1c k\u1ef3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb 15% (n\u0103m 2012) xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi 3% (n\u0103m 2017).<\/span><\/p>\n<p class=\"query-text-line ng-star-inserted\">Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o, l\u00e1i xe t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng, ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n y t\u1ebf v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng an ninh th\u00f4ng minh, mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div class=\"response-container response-container-with-gpi ng-tns-c2375315453-15 no-background\" data-hveid=\"1\">\n<div class=\"response-container-header ng-tns-c2375315453-15 ng-star-inserted\">\n<div class=\"response-container-header-controls ng-tns-c2375315453-15\">\n<div class=\"ng-tns-c2375315453-15 tts ng-trigger ng-trigger-singleResponseEnter ng-star-inserted\">\n<div class=\"single-draft-response-container ng-tns-c2375315453-15\"><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00e0 hi\u1ec7n \u0111ang d\u1eabn d\u1eaft Vi\u1ec7n HAI t\u1ea1i Stanford v\u1edbi s\u1ee9 m\u1ec7nh x\u00e2y d\u1ef1ng &#8220;Human-centered AI&#8221; \u2014 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI minh b\u1ea1ch, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u1ee3i \u00edch nh\u00e2n sinh.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3><b>H\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ed9t h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o bao tr\u00f9m<\/b><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"23\">C\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9 th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb cao nh\u1ea5t khi n\u00f3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ecdi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng trong x\u00e3 h\u1ed9i. S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng gi\u1edbi trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng minh \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n<p>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 ph\u1ee5 n\u1eef trong l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng R&amp;D \u0111\u1ea1t kho\u1ea3ng 47% (theo B\u1ed9 KH&amp;CN), ch\u00fang ta \u0111ang c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a ho\u00e0n to\u00e0n ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a 4IR, vi\u1ec7c trao quy\u1ec1n nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa cho ph\u1ee5 n\u1eef trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi n\u1ed5i nh\u01b0 AI v\u00e0 b\u00e1n d\u1eabn l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u1ecdng t\u00e2m.<\/p>\n<p>Ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u01b0\u01a1ng lai, h\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang tr\u1ef1c ti\u1ebfp thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 nh\u00e2n v\u0103n h\u01a1n.<\/p>\n<div><\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh C\u00e1ch m\u1ea1ng C\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1ea7n th\u1ee9 t\u01b0 (4IR) n\u01a1i AI, Blockchain, IoT v\u00e0 Big Data \u0111ang t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ecdi gi\u00e1 tr\u1ecb, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4794,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ai_generated_summary":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[315],"class_list":["post-4784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-news","tag-womens-day"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4784\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/c4ir.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}