Việt Nam trong tiến trình phát triển của ASEAN
Từ những ngày đầu gia nhập năm 1995, Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện ý tưởng ASEAN-10, giúp các quốc gia Đông Nam Á đoàn kết dưới một mái nhà chung. Với tinh thần không ngừng học hỏi, thích nghi và nhanh chóng trở thành nhân tố quan trọng góp phần định hình các định hướng chiến lược và tiến trình hợp tác toàn diện của ASEAN.
Các dấu ấn nổi bật của Việt Nam tại ASEAN có thể kể đến là chủ trì nhiều sự kiện trọng đại như Hội nghị Cấp cao ASEAN, đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 1998, 2010 và 2020 – những thời điểm ASEAN đứng trước nhiều thử thách như khủng hoảng tài chính châu Á và đại dịch Covid-19. Qua các vai trò này, Việt Nam đã thúc đẩy các sáng kiến thiết thực như Chương trình Hành động Hà Nội, Quỹ ứng phó Covid-19, kho dự phòng vật tư y tế, các khung phục hồi và hợp tác khu vực, góp phần duy trì đà liên kết và tăng cường khả năng thích ứng của ASEAN.
Không chỉ đóng vai trò gắn kết các quốc gia thành viên trong khối, Việt Nam còn là cầu nối hiệu quả giữa ASEAN và các đối tác chiến lược như Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Anh và New Zealand. Qua các nhiệm kỳ điều phối quan hệ, Việt Nam đã thúc đẩy nhiều thỏa thuận hợp tác thực chất, góp phần mở rộng không gian kinh tế, tăng cường kết nối khu vực và nâng cao vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang biến động.
Chưa dừng lại ở đó, Việt Nam đã góp phần làm sâu sắc hơn mối liên kết giữa ASEAN và người dân, đề cao vai trò người dân là trung tâm trong phát triển khu vực. Thông qua việc chủ động thúc đẩy các sáng kiến về kết nối, thu hẹp khoảng cách phát triển và phát triển bao trùm, Việt Nam đã thể hiện rõ cam kết đồng hành vì một ASEAN phát triển đồng đều, không ai bị bỏ lại phía sau. Đặc biệt, Việt Nam luôn tích cực tham gia định hình nguyên tắc ứng xử, đóng góp vào việc xây dựng cấu trúc khu vực mở, minh bạch, dựa trên luật pháp quốc tế, qua đó giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN và bảo đảm hòa bình, ổn định khu vực.
Hướng đến một tương lai chung
Phát huy nền tảng tham gia đóng góp 30 năm trong ASEAN, Việt Nam sẽ tiếp tục tư duy chủ động, hành động trách nhiệm, đóng góp tích cực củng cố đoàn kết, thống nhất, đề cao các nguyên tắc cơ bản, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN, mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và khả năng thích ứng của ASEAN trong môi trường khu vực và quốc tế đầy biến động. Để ASEAN tiếp tục là hạt nhân, lực lượng trung tâm trong các tiến trình đối thoại và hợp tác vì hòa bình, ổn định, thịnh vượng ở khu vực.
Hướng tới tương lai, Việt Nam cam kết tiếp tục cùng ASEAN hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 với mục tiêu xây dựng một khu vực tự cường, bao trùm và phát triển bền vững. Mục tiêu đề ra trong Tầm nhìn ASEAN 2045 tương đồng với khát vọng phát triển đất nước, vươn mình của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò định hình chính sách, kết nối lợi ích giữa các nước thành viên, mở rộng quan hệ đối ngoại và tăng cường khả năng thích ứng trước các thách thức toàn cầu. Với sự nhất quán trong chính sách đối ngoại và tinh thần đoàn kết khu vực, Việt Nam sẽ tiếp tục là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự thành công lâu dài và bền vững của ASEAN.
HCMC C4IR